Open Stadion Waregem
24 maart 2006
Thomas Vanbiervliet
open stadion
Open Stadion Waregem
24 maart 2006
OPEN STADION-MODEL

1. Het Open Stadion-model

Spirit ( nu SLP ) Waregem stelt het ?Open Stadion-model? voor aan Waregem en omstreken: een samenwerkingsverband tussen de inwoners van Waregem en Zulte, de overheid en SV Zulte-Waregem gericht op het vergroten van de sociale rol en het maatschappelijk draagvlak van de club en het benutten van de wervende kracht van voetbal voor maatschappelijke doeleinden.

Spirit ( nu SLP ) Waregem sluit zich dus volmondig aan bij de visie met de veelzeggende naam (en de uitwerking ervan) die Staatssecretaris voor Duurzame Ontwikkeling en Sociale Economie Els Van Weert eerder dit jaar aankondigde. Vanuit haar bevoegdheid Duurzame Ontwikkeling, en meer in het bijzonder Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO), formuleerde ze haar antwoord op de problematische situatie van het Belgische voetbal. Waar een steeds grotere bereidheid bestaat bij onze bedrijven om op een maatschappelijk verantwoorde wijze te ondernemen, is het haar overtuiging dat ook onze voetbalclubs (en indirect zelfs de samenleving) gebaat zijn met het zich omvormen tot maatschappelijk verantwoorde ondernemingen die hun wervende kracht ook benutten voor maatschappelijke doeleinden. De overheid kan hen daarin steunen. Dat is de essentie van het ?Open Stadion-model?.

Staatssecretaris Els Van Weert en Spirit ( nu SLP ) Waregem zijn van oordeel dat een brede langetermijnvisie en aanpak nodig is om het maatschappelijk draagvlak van de professionele voetbalclubs, dé noodzakelijke voorwaarde om het profvoetbal te versterken, te vergroten. Ze menen dat een dergelijke aanpak lonender is dan de gefragmenteerde en eveneens goedbedoelde initiatieven (bvb. over voetbalinfrastructuur of over de noodzakelijke ondersteuning van het jeugdbeleid van de clubs) die worden gelanceerd en vanzelfsprekend het onderzoeken waard zijn. Staatssecretaris Els Van Weert voorziet meerdere acties om de clubs en het publiek te overtuigen van de meerwaarde van het ?Open Stadion-model? en om de wil tot samenwerking en steun te concretiseren. Zo heeft ze op vrijdag en zaterdag 28 en 29 oktober 2005, in het gezelschap van potentiële partners (KBVB, Profliga, bedrijfswereld, Binnenlandse Zaken, deelstaten) in dit project, een werkbezoek gebracht aan het Verenigd Koninkrijk (meer in het bijzonder aan Charlton Athletic FC), de bakermat van dit model, zodat het ?Open Stadion-model? in de praktijk kon worden gezien. Intussen heeft ze met deze potentiële partners gestalte geven aan een Open Stadion-Fonds (OSF), opgericht onder de beheersvleugels van de Koning Boudewijnstichting. Dit OSF zou dan projectoproepen kunnen organiseren, waarop clubs kunnen inspelen om hun MVO-beleid gestalte te geven, of zelf producten kunnen ontwikkelen voor de clubs (zoals bvb. een standaard-charter, een kant-en-klare lokale sociale omgevingsaudit). Op 30 maart 2006 zal een informatie-evenement voor clubs plaatsvinden en op 25 april 2006 zal op een groot evenement een projectoproep worden gelanceerd.

Spirit ( nu SLP ) Waregem vraagt SV Zulte-Waregem, Stad Waregem en Gemeente Zulte bij de ontwikkeling van het model een pioniersrol te vervullen. De stad en de club zijn immers de ideale partners om van Waregem de eerste ?Open Stadion?-stad te maken.



2. Voetbal voor de Waregemse gemeenschap

In het Verenigd Koninkrijk werd dit model (?the football in the community model?) reeds geïmplementeerd in tal van clubs. Ook in Nederland en Frankrijk krijgt het vorm. In ons land staat het model nog in de kinderschoenen. De Belgische profclubs laten heel wat kansen liggen om hun maatschappelijk draagvlak te vergroten. Wie Waregem kent, voelt bij het kennis nemen van de verschillende, hierna vermelde concepten binnen het model ?Open Stadion? dat een enorm potentieel bestaat voor Waregem en Zulte, SV Zulte-Waregem en het Regenboogstadion:

a) Een club van de gemeenschap: de club treedt in actieve samenwerking met lokale en regionale, openbare en particuliere actoren.

b) Een positief èn volks karakter: de identiteit van de supportersgemeenschap wordt op een positieve manier veruitwendigd in de uitstraling van de club.

c) Inzet voor het goede doel en sensibilisatie rond maatschappelijke thema?s: de club, de spelers en de oud-spelers zetten zich in voor sociale initiatieven, geven kansengroepen een stem, lenen hun naambekendheid en voorbeeldfunctie om de gemeenschap in beweging te zetten,?

d) Supportersdemocratie: supporters worden gehonoreerd als partners bij uitstek. Zij krijgen een stem in het beleid van de club.

e) Het stadion als ontmoetingsplaats: de deuren van het stadion worden opengegooid voor de lokale gemeenschap. De infrastructuur wordt niet enkel benut voor sportieve of commerciële doeleinden maar evenzeer voor het verhelpen van maatschappelijke noden.

f) Verantwoord ondernemerschap: als echte KMO?s nemen de clubs initiatieven in het kader van interne milieuzorg, sociale economie (onderhoudsdienst, uitbating cafetaria,?), etc. Ook acties rond eerlijke handel op het opnemen van sociale clausules bij aanbestedingen passen in dit kader.

?Open Stadion? hoeft zich niet tot voetbal te beperken. Samenwerking met andere sportverenigingen kan het model versterken.


3. Een model voor SV Zulte-Waregem - Iedereen wint in het ?Open Stadion?


SV Zulte-Waregem is een club met toekomst. De financiële zorgen zijn weggewerkt, de sportieve bakens zijn uitgezet en de samenwerking met de Stad Waregem en de Gemeente Zulte is goed. De Zuid-West-Vlaamse eersteklasser heeft een meervoudige missie: het creëren van een economisch draagvlak als noodzakelijke voorwaarde bij de uitbouw van een competitieve voetbalclub; het spelen van een ambassadeursrol voor de stad en de regio; het uitstralen van de waarden betrouwbaarheid, transparantie, veiligheid, comfort, correctheid; het uitbouwen van de jeugdopleiding en het realiseren van het Regenboogstadion als ontmoetingsplaats voor sponsors, supporters, bestuur en beleidsmensen.

Al deze elementen kunnen gekaderd worden in het ?Open Stadion-model?. Maar er is meer. Spirit ( nu SLP ) Waregem is er van overtuigd dat het duidelijk is dat ?Open Stadion? alle betrokkenen (clubs, overheden, lokale sterkhouders, private partners) voordelige perspectieven biedt:

a) Club:via ?Open Stadion? doorbreken clubs hun traditionele imago van louter voetbalclub. De relaties met de fans varen er wel bij. Hetzelfde geldt voor de relaties met de lokale gemeenschap rond de clubs, wat onder meer tot een grotere en diversere aanhang leidt. Het publiek wordt meer een afspiegeling van de reële samenleving, voetbal wordt ook veel meer dan nu het geval is een familiegebeuren. De sociale investeringen leiden dus ook tot een economische winst voor de clubs.

b) Betrokken overheden: ?Open Stadion? blijkt een uiterst efficiënt middel te zijn om investeringen in onderwijs, welzijn, enz. maximaal te laten renderen. De voetbalclub overbrugt de koudwatervrees tussen de lokale gemeenschap en initiatieven van de overheid.

c) Lokale sterkhouders: er zijn uiteraard de nieuwe initiatieven die voor een vernieuwde dynamiek zorgen. Bovendien functioneren de voetbalclubs ook als hefboom om bestaande initiatieven naar een hoger niveau te tillen.

d) Private partners: zij schragen met ?Open Stadion? een uniek marketingconcept waar zij op hun beurt creatief mee aan de slag kunnen. ?Open Stadion? is ook een oproep aan het Zuid-West-Vlaamse bedrijfsleven om niet aan de kant te blijven staan. Wie SV Zulte-Waregem of ?Open Stadion? steunt, steunt voortaan de hele Waregemse en Zultse gemeenschap.


4. Regenboogstadion ? Open stadion

De structurele inbedding van ?Open Stadion? in het beleid en de organisatie van SV Zulte-Waregem is onontbeerlijk wil het concept tot een succesformule uitgroeien worden genomen. Wat ontbreekt is een visie en een kader waarbinnen deze initiatieven passen en een structurele inbedding ervan in het beleid en de organisatie van de club.

Spirit ( nu SLP ) Waregem stelt vier maatregelen van structurele aard voor:

a) SV Zulte-Waregem werkt een engagementsverklaring uit, die niet alleen de filosofie van het ?Open Stadion-model? verwoordt, maar eveneens engagementen omschrijft die de club zal nemen om dit model te concretiseren. Deze kunnen bvb. betrekking hebben op het verhogen van het aantal vrouwelijke en allochtone supporters, op het milieubeleid van de club, op het benutten van de stadioninfrastructuur, op het supportersbeleid en het betrekken van de supporters in het clubbeleid, enzovoorts. Spirit ( nu SLP ) Waregem roept SV Zulte-Waregem om op dit voorstel in te gaan. Inspiratie kan ze daarvoor putten uit de concrete actievoorstellen van Spirit ( nu SLP ) Waregem, vermeld onder ?Samen achter de Essevee?

b) Spirit ( nu SLP ) Waregem gelooft sterk in de toegevoegde waarde die supporters kunnen bieden aan het clubbeleid. Ervaringen in het Verenigd Koninkrijk bevestigen deze opvatting. Steeds meer clubs nemen supporters op in het clubbestuur en in sommige gevallen besturen ze zelfs de club. De clubliefde van supporters gaat zo ver dat ze willen meewerken aan de stabiliteit en groei van hun club. Spirit Waregem roept SV Zulte-Waregem op deze uitdaging aan te gaan en een representatieve supportersvertegenwoordiging in haar bestuur op te nemen.


c) Om ?Open Stadion? goed van start te kunnen laten gaan is een lokale sociale omgevingsanalyse meer dan nuttig. Een dergelijke analyse inventariseert de bestaande initiatieven binnen de club, brengt de lokale belanghebbende actoren in kaart, reikt suggesties aan voor samenwerking en concrete projecten en doet op basis van indicatoren een nulmeting over de huidige maatschappelijke inbedding van de club in de stad en de regio. Ook hier roept Spirit Waregem SV Zulte-Waregem op om op deze suggestie in te gaan.

d) Aangewezen is dat het proces wordt begeleid door een ?Open Stadion?-manager. Hij/zij is verantwoordelijk voor de concrete uitvoering en begeleiding van de projecten (opmaken van beleidsplannen, coördinatie van de projecten, overleg met de belanghebbenden,?) en voor het structureel inbedden van het model in de werking van de club. De ?Open Stadion?-manager is in een ideaal scenario een personeelslid van de stad die de leiding van ?Open Stadion? op zich neemt. Spirit Waregem roept de Stad Waregem en de gemeente Zulte op om meer te doen dan het project passief opvolgen en dit door haar diensten actief in te schakelen om ?Open Stadion? actief (logistiek en financieel) te ondersteunen.

Om het Zulte-Waregemse ?Open Stadion-model? slaagkans te bieden, heeft ze ook nood aan een breed draagvlak. Hiertoe bepleit Spirit Waregem dat de ?Open Stadion?-manager een ?Open Stadion?-comité samenstelt waarin alle belanghebbende actoren (de club, de spelers, de oud-spelers, de supporters, vertegenwoordigers van het wijkplatform, actoren uit welzijns-, culturele- en onderwijswereld, de Stad, de veiligheidsdiensten, de private partners,?) vertegenwoordigd zijn. Dit comité functioneert als permanente stuur- en klankbordgroep.



5. Samen achter ?Essevee?

Partnerschap en samenwerking zijn sleutelwoorden in het ?Open Stadion?. Zo dient het project van bij het begin politiek, financieel èn logistiek gesteund te worden door een brede waaier van mensen, verenigingen, organisaties en instellingen. Spirit Waregem doet een aantal concrete actievoorstellen:

5.1. Een ?Esseveër? in elke wijk

Elke wijk van de stad krijgt een speler uit het A-team van SV Zulte-Waregem toegewezen als peter. Hij wordt in samenwerking met het buurtcentrum en het samenspraakmodel ?Gebiedsgerichte werking? het gezicht van de ?Open Stadion? acties in de wijk rond onderwijs, tewerkstelling, supportersactiviteiten, enz. Gedurende enkele uren per week verzorgt de speler er gemeenschapsdienst. Hij is tevens de ambassadeur van het straatvoetbal in de wijk.


5.2. Straatvoetbal brengt Zulte en Waregem samen

Straatvoetbal is niet enkel een kweekvijver voor voetbaltalent, het is ook een leuke manier om de vrije tijd te besteden. In ?Open Stadion? is SV Zulte-Waregem de motor van het straatvoetbal in Waregem. Plaats van het straatvoetbal zijn de polyvalente sportterreinen in de verschillende wijken van de Stad. Straatvoetbal vindt plaats in de buurt, met vriendjes, buurkinderen en klasgenootjes. Fair play en respect voor elkaar staat voorop. Oud-spelers en jeugdtrainers van SV Zulte-Waregem zijn de motor en begeleiden de straatvoetballertjes. Op deze manier overbrugt SV Zulte-Waregem samenlevingsproblemen tussen jonge mensen van verschillende sociale en culturele achtergronden. Deelname van zowel jongens als meisjes wordt nagestreefd.



5.3. SV Zulte-Waregem gaat voor duurzame ontwikkeling

SV Zulte-Waregem maakt werk van Interne Milieuzorg: in en rond het stadion wordt aandacht besteed aan het rationeel verbruiken van energie, het vermijden van afval door het gebruik van recycleerbare materialen, het vermijden van pesticiden, een duurzaam aankoopbeleid,?
Ze verbindt zich tot het nemen van een waaier aan maatregelen die het milieu ten goede komen. Bovendien worden verbouwingen aan het Regenboogstadion voor zover dat mogelijk opgetrokken volgens de principes van duurzaam bouwen.


5.4. Het stadion biedt plaats voor jongerencultuur

Het Regenboogstadion wordt meer dan een voetbalstadion. Het wordt een open evenementenhal waarrond tal van commerciële functies worden ontwikkeld. Toch is er meer mogelijk. Het te vernieuwen stadion biedt tevens de mogelijkheid om plaats te voorzien voor jongeren: een fuifzaal, repetitieruimtes voor jonge muzikanten, skatemogelijkheden, spuitmuren voor graffitikunstenaars,?




5.5. Het Essevee-studiecentrum

In het Essevee-studiecentrum kunnen schoolkinderen na de lesuren terecht. In samenwerking met de onderwijsnetten, de CLB?s worden kinderen met leerproblemen er begeleid. Er is ook naschoolse opvang met animatie en studieondersteuning, ook op maat van het buitengewoon onderwijs. Oudere kinderen kunnen er terecht voor onder meer taallessen, ondermeer via digitale vriendschapsbanden met voetbalclubs in het buitenland.


5.6. ?Samenspel? geeft jongeren een toekomst

?Samenspel? is een project waarbij jongeren met samenlevingsmoeilijkheden de aandacht krijgen die ze nodig hebben om zich staande te houden in de maatschappij. In het stadion krijgen deze jongeren een aangepast programma rond onderwijs, arbeid, sociale vaardigheidstraining en natuurlijk sport. De leerlingen zitten niet in de schoolbanken, maar studeren aan de barkrukken van het supportershome. Ze lopen geen stage, maar helpen onder meer de stewards bij allerhande werkzaamheden in en rond het stadion. Op deze manier krijgen ze de kans om werkervaring op te doen. Ze maken het stadion schoon, helpen bij de renovatie van de trainingsaccommodatie of doen PR-activiteiten. Jongeren die er klaar voor zijn, kunnen aan de slag via een uitzendbureau dat ook een kantoor in het voetbalcomplex heeft, of bij één van de winkels of bedrijven in of rond het stadion. De maatschappelijke uitstraling van de club verricht hier wonderen, en werkt erg faciliterend voor potentiële werkgevers.


5.7. Open de stadionpoorten

SV Zulte-Waregem biedt in het stadion voor verenigingen en organisaties uit de lokale gemeenschap faciliteiten aan een betaalbare prijs aan. Zo kunnen jongerenverenigingen, cultuurverenigingen, ouderorganisaties, huisvestingsmaatschappijen, tewerkstellingsadviesbureaus, welzijnsorganisaties of sportverenigingen in het stadion terecht voor vergaderingen en activiteiten.


5.8. SV Zulte-Waregem tegen racisme

Racisme is een maatschappelijk probleem dat ook het voetbalstadion heeft bereikt. Ook het Regenboogstadion is niet racismevrij. ?Open Stadion? biedt de kans om anti-racisme-acties, die steeds aanwezig moeten zijn in het stadion, ook structureel in te bedden in concrete projecten.


5.9. Iedereen sportief

In samenwerking met zelforganisaties van allochtone jongeren wordt een specifiek project opgezet gericht op allochtone en kansarme meisjes uit de Waregemse en Zultse kansenwijken. Sporten voor allochtone meisjes - zonder de sociale controle van familie - is nog steeds geen evidentie. ?Open Stadion? biedt ruimte om deze groep onder begeleiding sportactiviteiten te laten kan beoefenen en om hun vrije tijd op een aangename manier in te vullen. Daarnaast wordt ook de dialoog aangegaan met familieleden en wordt er gewerkt aan een mentaliteitswijziging op basis van wederzijds vertrouwen.




5.10. Samen werken aan een sociale economie

De sociale economie is een volwaardige economische sector, maar wel een die niet het louter winstbejag naar voor schuift als hoofddoelstelling, maar wel juist een economische sector die duurzaamheid, inspraak, sociale ontplooiing en gemeenschapsopbouw vooropstelt als hoofddoel. De banen die worden gerealiseerd gaan naar de moeilijkst bemiddelbare groep werkzoekenden. Vandaar dat samenwerking met bedrijven uit de sociale economie ook voor SV Zulte-Waregem een meerwaarde biedt. In het zoeken naar partners voor het uitbaten van de kantines en het stadionrestaurant of bij het onderhoud van de oefenterreinen kan op deze sector een beroep gedaan worden.


5.11. Sport je er in

Sport staat centraal in de vrijetijdsbeleving van personen met een handicap. In het voetbalstadion worden voor hen uiteraard makkelijk bereikbare plaatsen met een goede zichtbaarheid voorzien. Ook bij de sportbeoefening van mensen met een handicap kan de voetbalclub helpen. Via ?Open Stadion? helpt SV Zulte-Waregem de uitbouw van een minivoetbalclub stimuleren. Door ook andere sportactiviteiten voor personen met een handicap te faciliteren leidt de club hen naar het reguliere sportcircuit. Door sportactiviteiten met een vaste groep van deelnemers op te zetten werkt men bovendien aan groepsdynamische aspecten waarbij psychosociale ontwikkelingswaarden worden aangeleerd. Op deze manier draagt SV Zulte-Waregem zijn steentje bij aan de integratie van mensen met een handicap in de samenleving.
.


6. Koken kost geld

Om het ?Open Stadion-model? in Waregem te realiseren kan veel op korte termijn maar hoeft niet alles in één keer te gebeuren. Gradueel, stap voor stap kunnen maatregelen en acties ontplooid worden, ingebed in één visie, die na een zekere tijd uitmonden in een omvattende en samenhangende praktijk. Een realistische houding is op haar plaats.

?Open Stadion? is een model dat onmogelijk is zonder samenwerking, het uitbreiden van netwerken, de steun van vrijwilligers en een goede begeleiding. Hoe groter de steun, hoe sneller ?Open Stadion? vorm zal krijgen.

Hoewel dit model voor alle betrokken partijen winst oplevert, kan het nooit worden gerealiseerd zonder voldoende middelen. De steun van de overheid is onontbeerlijk voor het welslagen van het ?Open Stadion-model?. De Stad Waregem en de Gemeente Zulte zijn in deze context een kapitale partners. Dit project staat of valt met de politieke, logistieke en financiële steun van de lokale overheid. Het inzetten van stadspersoneel in het ?Open Stadion?-model is dan ook noodzakelijk.
Spirit Waregem bepleit echter ook dat op het vlak van ondersteuning verstandig wordt gehandeld en dat de mogelijkheden tot steun die vanuit de federale (i.h.b. Staatssecretaris Els Van Weert) en de Vlaamse overheid (bevoegdheden rond sociale integratie, onderwijs, welzijn en sport) worden aangereikt, worden onderzocht en optimaal benut.
Daarnaast moet actief worden gezocht naar financieringsmogelijkheden in de private sector.

Namens Spirit Waregem

Inge Vandevelde, Thomas Vanbiervliet en gemeenteraadslid Jan Fonteyne i.s.m. Els Van Weert, Staatssecretaris voor Duurzame Ontwikkeling en Sociale Economie.